Feeds:
Innlegg
Kommentarer

Hjemsøkt

tankene går i bane
store eliptiske baner
beveger seg med lysets hastighet
vender tilbake
til det punkt
der de hjemsøker meg
holder meg fast

Et sted under regnbuen

et sted under regnbuen
står jeg
lyset brytes gjennom vannet
som faller mot min hud
regnbuens skatt
er ikke skjult i dens ende
skatten er åpenbart
for mine øyne

Barnets klarsyn

gi meg barnets klarsyn
så jeg kan lære prestene
i templets forgård
og smyge meg frem
til opptoget der keiseren kommer
iført sin nyeste kledningen
gi meg mot til å rope ut
sannheten de voksne har glemt
og lukket øynene for
at keiseren er naken
avkledd sin ære
gi meg mot til å rope ut
at keiseren henger på et kors

Ødelegg ditt eget rykte

glem din egen sikkerhet
våg å bestige det høyeste fjell
balanser på strak line
uten sikkerhetsnett
kast deg ut i fritt fall
fra den høyeste klippen
og stup med strak kropp
i skummende sjø
ødelegg ditt eget rykte
kle av deg alle fine ord
våg å være fredløs
en hellig dåre
en narr for kongens trone

pottemakeren

Kan jeg dikte meg et liv
med tanker som blir til ord
ord som blir til fortellingen
om mitt liv
kan jeg forme livet med min hånd
som pottemakeren
former leiren i sine hender
mens den beveger seg mellom fingrene
og finner sitt sentrum
der alt har sitt utspring
og livet blir til
ved skaparordet

speilbilde

lenge dyrket jeg kvelden
og melankoliens tunge skydekke
med forakt så jeg på andres lykke
hvert smil et tegn på falskhet og selvbedrag
men en dag våknet jeg til morgenens lys
og så den oppstandne i mitt eget speilbilde

Desse heilage orda står skrive hos evangelisten Johannes i det første Kapitlet.

I opphavet var Ordet, Ordet var hos Gud, og Ordet var Gud. Han var i opphavet hos Gud. Alt vart til ved han, og utan han vart ikkje noko til. Det som vart til i han, var liv, og livet var lyset for menneska. Lyset skin i mørkret, og mørkret har ikkje overvunne det… Og Ordet vart menneske og tok bustad mellom oss.
Slik lyder Herrens ord.

Eg vil ta dykk med på ei reise. Den lengste reisa som tenkjast kan. Ei reise gjennom tid og rom. Til det punkt der alt har si begynning. Ei reise gjennom dei store djup av tid og rom, gjennom milliardar av år og lysår.

For det er her Johannes startar sitt evangelium, i begynninga. Ikkje for to-tusen år sida ved Jesu fødsel. Men på skapingas fyrste morgon.

Johannes startar ikkje med barnet i krybba, men med Ordet. Og så gjer han dette radikale, ja nesten utenkelege. Han kallar ordet for Gud; Ordet var hos Gud, og Ordet var Gud.

Ved ordet blir alt til. Ordet kallar livet fram og ordet blir kropp og tar bustad mellom oss.

Kva er eit ord, Ordet? Anna enn ei fortetting av livet sjølv. Livgjevande ånd som blir gitt tilbake til den ytre verd frå kroppens djup. Pressa frem av usynlige kreftar. Luft som treffer stemmeband og forvandlast til lyd. Bølgjer som reiser seg, gjennom lufta, til dei når si strand, og forvandlast til kodar av meining.

Ordet Bibel, Biblia, tyder boka, men eigentlig er den eit bibliotek av ulike bøker, av salmar, dikting og profeti, historie- forteljing og likningar. Bibelen i seg sjølv er ei likning med ord som me kan spegla oss i. Før det fantes ord som teologi og poesi, skreiv salmistane dikt som fortsatt har kraft i seg til å forklara våre liv.

Men Bibelen er ikkje ei likning som går opp, eit regnestykke der svaret er Jesus. Bibel er ein bok om menneskets liv og tru, der vi kan skimte Gud i stormen, i kaoset, mellom orda.

Den store freistinga er å tru at vi kan forstå alt, og lese Gud i korta. Men Gud let oss ramma av livet sjølv, i kaos og øydelegging. Gud talar til oss frå virvelvinden og set oss på prøve; Kor var du menneske då eg forma jorda i mi hand. Fortel meg kva du forstår, skjelvande som eit lauv i stormen. Eg er din Gud, det er eg som talar i stormen.

Gud ikler seg ordet, for me ser ikkje Gud for utan gjennom orda som Gud ikler seg. Som eit barn leikar karneval, inkarnasjonens gåtefulle leik med kjøt og blod.

Kva er poesi og teologi? Anna enn ein leik med ord. Ord som skaper. Ord som opnar, og lukker, dører til rom som berre orda kan opne.

Kva er poesi eller teologi? Anna en ordets alkymi. Ordet som forvandlar gråstein til gull, som løfter skår av knust glas frå bakken, og forvandlar det til ei linse, eit prisme, som fangar inn himmelen og ljoset.

Kva er teologi anna enn livets eigen poesi? Guds kviskring gjennom tid og rom, materialisert i kroppar som reiser seg frå støvet. Guds ande i mi ånd, som presser luft mot stemmebandet, som fører handa på papiret. For slik betraktar livet seg sjølv, gjennom våre auge.

Poesi og teologi, er metafysikk, transsubstansiasjon og transfigurasjon. Diktning handlar om transcendens. Det handlar om å bli gripen av det vi ikkje sjølv kan gripa.

For kven kan famne himmelen med jordiske ord, utan sjølv å bli gripen av Ordet som kjem frå himmelen. Ordet som vart kjøt og blod, skaparordet som kalla mennesket til å reisa seg frå støvet og strekka seg mot himmelen.

Kan eit dikt vere ei preike, kan ei preike vere poesi, kan teologen vere poet, Kan diktaren vere profet? Er Rilke, Blake og Tagore, Dante, Kabir og Hauge teologar som famnar livet i guddoms glans.

Kan eit dikt reisa ein katedral, ei kyrkje som me stig inn i, eit rom der me kan knela ned i takk og bøn, i ærefrykt for livet?
Kan eit dikt vera eit sakrament, eit nådemiddel som gjev oss Ordet, som kjøt og blod, som brød og vin?

Kan eit dikt vera ein kross, som dreg oss til seg, som naglar oss fast, og løfter oss opp, som lar oss lide og ropa; Min Gud, min Gud, Kvifor har du forlate meg?!

Kan eit dikt vera ein dåp, som opnar Guds rike, som let oss dø frå det som før var, frå sorg og meiningslause. Som reiser oss opp til eit nytt liv i oppstoda og gjenskapingas store under.

Kan eit dikt late oss sjå livets siger, over døden, på ein kross. Kjærleikens skaparkraft som ropar ut, ”Død kvar er din brodd, død kvar er din siger?!”

Gud skapar ved sitt ord, ved sitt ord kallar han fram ljoset fram frå mørket. I den jødiske mystikken Kaballa, er det sjølve kombinasjonen av bokstavar, og lyden deira som ber skapinga fram. Lyden av Guds skaparord er vibrasjonane som ber går gjennom tid og rom, og kallar på vårt svar.

For trua er å sjå livet i ein spegel, i ei gåte. Tru er å spegla livet i ord frå ei anna stad, ei anna tid. Å spegla seg i Ordet som vart kropp, å sjå sjølve livets gåte.

Trua er å våge livet, det eg er, å sette alt på spel for dette eine. Kasta seg ut på dei sytti tusen famnars djup.

Å tru er å sjå Gud i alle ting, ikkje som spor etter ein som har gått forbi, men som nærvær, overstrømmande og vibrerande.

For Guds hjarte har tynne veggar. Berre slik kan det famne om heile verda, og gje sitt liv for kvar gong hjartet slår.

Kven er Gud, anna enn vindens kviskring og sevja som bryte frem frå såra tre. Kven er Gud, utan nærvære i barnets auge, og varmen frå ei kjærleg hand. Kven er Gud bak alle sine masker. Avkledd, naken på ein kross.

Kom ikkje med heile sanningi,
kom ikkje med havet for min torste,
kom ikkje med himmelen når eg bed um ljos…

I møte med Hauges ord blir kyrkja og trua sine mange store ord nesten til blasfemi. For finnest det eit større ord enn Gud, er ikkje det å ta ordet Gud i sin munn, det same som å seie at ein har funne heile sanninga?

Så alt for lett tar eg Guds namn i min munn, så alt for ofte forsøker eg å fange Gud med mine ord, i staden for å la meg fanga av Guds ord.

Kanskje burde eg teie, og kanskje burde me late Guds namn igjen bli så heilagt som i det gamle Israel, då det var forbode å la det koma over eins lepper.

Kanskje burde eg teie, i staden for å stå på preikestolen, og sitte ned i stille meditasjon og kontemplasjon slik som kvekarane.

Men viss vi teier vil steinane ropa! Alt eg kan gjera er å halde meg fast i ei trygg snikkarhand, til han som lærer meg å ta orda Abba, Far, i min munn.

Ære vere Faderen og Sonen og Den Heilage Ande, som var og er og vere skal, ein sann Gud frå æve og til æve, amen.

Følg

Få nye innlegg levert til din innboks.