Feeds:
Innlegg
Kommentarer

Desse heilage orda står skrive hos evangelisten Johannes i det første Kapitlet.

I opphavet var Ordet, Ordet var hos Gud, og Ordet var Gud. Han var i opphavet hos Gud. Alt vart til ved han, og utan han vart ikkje noko til. Det som vart til i han, var liv, og livet var lyset for menneska. Lyset skin i mørkret, og mørkret har ikkje overvunne det… Og Ordet vart menneske og tok bustad mellom oss.
Slik lyder Herrens ord.

Eg vil ta dykk med på ei reise. Den lengste reisa som tenkjast kan. Ei reise gjennom tid og rom. Til det punkt der alt har si begynning. Ei reise gjennom dei store djup av tid og rom, gjennom milliardar av år og lysår.

For det er her Johannes startar sitt evangelium, i begynninga. Ikkje for to-tusen år sida ved Jesu fødsel. Men på skapingas fyrste morgon.

Johannes startar ikkje med barnet i krybba, men med Ordet. Og så gjer han dette radikale, ja nesten utenkelege. Han kallar ordet for Gud; Ordet var hos Gud, og Ordet var Gud.

Ved ordet blir alt til. Ordet kallar livet fram og ordet blir kropp og tar bustad mellom oss.

Kva er eit ord, Ordet? Anna enn ei fortetting av livet sjølv. Livgjevande ånd som blir gitt tilbake til den ytre verd frå kroppens djup. Pressa frem av usynlige kreftar. Luft som treffer stemmeband og forvandlast til lyd. Bølgjer som reiser seg, gjennom lufta, til dei når si strand, og forvandlast til kodar av meining.

Ordet Bibel, Biblia, tyder boka, men eigentlig er den eit bibliotek av ulike bøker, av salmar, dikting og profeti, historie- forteljing og likningar. Bibelen i seg sjølv er ei likning med ord som me kan spegla oss i. Før det fantes ord som teologi og poesi, skreiv salmistane dikt som fortsatt har kraft i seg til å forklara våre liv.

Men Bibelen er ikkje ei likning som går opp, eit regnestykke der svaret er Jesus. Bibel er ein bok om menneskets liv og tru, der vi kan skimte Gud i stormen, i kaoset, mellom orda.

Den store freistinga er å tru at vi kan forstå alt, og lese Gud i korta. Men Gud let oss ramma av livet sjølv, i kaos og øydelegging. Gud talar til oss frå virvelvinden og set oss på prøve; Kor var du menneske då eg forma jorda i mi hand. Fortel meg kva du forstår, skjelvande som eit lauv i stormen. Eg er din Gud, det er eg som talar i stormen.

Gud ikler seg ordet, for me ser ikkje Gud for utan gjennom orda som Gud ikler seg. Som eit barn leikar karneval, inkarnasjonens gåtefulle leik med kjøt og blod.

Kva er poesi og teologi? Anna enn ein leik med ord. Ord som skaper. Ord som opnar, og lukker, dører til rom som berre orda kan opne.

Kva er poesi eller teologi? Anna en ordets alkymi. Ordet som forvandlar gråstein til gull, som løfter skår av knust glas frå bakken, og forvandlar det til ei linse, eit prisme, som fangar inn himmelen og ljoset.

Kva er teologi anna enn livets eigen poesi? Guds kviskring gjennom tid og rom, materialisert i kroppar som reiser seg frå støvet. Guds ande i mi ånd, som presser luft mot stemmebandet, som fører handa på papiret. For slik betraktar livet seg sjølv, gjennom våre auge.

Poesi og teologi, er metafysikk, transsubstansiasjon og transfigurasjon. Diktning handlar om transcendens. Det handlar om å bli gripen av det vi ikkje sjølv kan gripa.

For kven kan famne himmelen med jordiske ord, utan sjølv å bli gripen av Ordet som kjem frå himmelen. Ordet som vart kjøt og blod, skaparordet som kalla mennesket til å reisa seg frå støvet og strekka seg mot himmelen.

Kan eit dikt vere ei preike, kan ei preike vere poesi, kan teologen vere poet, Kan diktaren vere profet? Er Rilke, Blake og Tagore, Dante, Kabir og Hauge teologar som famnar livet i guddoms glans.

Kan eit dikt reisa ein katedral, ei kyrkje som me stig inn i, eit rom der me kan knela ned i takk og bøn, i ærefrykt for livet?
Kan eit dikt vera eit sakrament, eit nådemiddel som gjev oss Ordet, som kjøt og blod, som brød og vin?

Kan eit dikt vera ein kross, som dreg oss til seg, som naglar oss fast, og løfter oss opp, som lar oss lide og ropa; Min Gud, min Gud, Kvifor har du forlate meg?!

Kan eit dikt vera ein dåp, som opnar Guds rike, som let oss dø frå det som før var, frå sorg og meiningslause. Som reiser oss opp til eit nytt liv i oppstoda og gjenskapingas store under.

Kan eit dikt late oss sjå livets siger, over døden, på ein kross. Kjærleikens skaparkraft som ropar ut, ”Død kvar er din brodd, død kvar er din siger?!”

Gud skapar ved sitt ord, ved sitt ord kallar han fram ljoset fram frå mørket. I den jødiske mystikken Kaballa, er det sjølve kombinasjonen av bokstavar, og lyden deira som ber skapinga fram. Lyden av Guds skaparord er vibrasjonane som ber går gjennom tid og rom, og kallar på vårt svar.

For trua er å sjå livet i ein spegel, i ei gåte. Tru er å spegla livet i ord frå ei anna stad, ei anna tid. Å spegla seg i Ordet som vart kropp, å sjå sjølve livets gåte.

Trua er å våge livet, det eg er, å sette alt på spel for dette eine. Kasta seg ut på dei sytti tusen famnars djup.

Å tru er å sjå Gud i alle ting, ikkje som spor etter ein som har gått forbi, men som nærvær, overstrømmande og vibrerande.

For Guds hjarte har tynne veggar. Berre slik kan det famne om heile verda, og gje sitt liv for kvar gong hjartet slår.

Kven er Gud, anna enn vindens kviskring og sevja som bryte frem frå såra tre. Kven er Gud, utan nærvære i barnets auge, og varmen frå ei kjærleg hand. Kven er Gud bak alle sine masker. Avkledd, naken på ein kross.

Kom ikkje med heile sanningi,
kom ikkje med havet for min torste,
kom ikkje med himmelen når eg bed um ljos…

I møte med Hauges ord blir kyrkja og trua sine mange store ord nesten til blasfemi. For finnest det eit større ord enn Gud, er ikkje det å ta ordet Gud i sin munn, det same som å seie at ein har funne heile sanninga?

Så alt for lett tar eg Guds namn i min munn, så alt for ofte forsøker eg å fange Gud med mine ord, i staden for å la meg fanga av Guds ord.

Kanskje burde eg teie, og kanskje burde me late Guds namn igjen bli så heilagt som i det gamle Israel, då det var forbode å la det koma over eins lepper.

Kanskje burde eg teie, i staden for å stå på preikestolen, og sitte ned i stille meditasjon og kontemplasjon slik som kvekarane.

Men viss vi teier vil steinane ropa! Alt eg kan gjera er å halde meg fast i ei trygg snikkarhand, til han som lærer meg å ta orda Abba, Far, i min munn.

Ære vere Faderen og Sonen og Den Heilage Ande, som var og er og vere skal, ein sann Gud frå æve og til æve, amen.

slik så jeg deg
med et flammende blikk
du gav oss aldri fred
fra din kamp
gnisten i dine øyne
gjennomtrenget samvittigheten
og krevde svar
der vi hvisket med skjelvende stemme
famlende i vår tvil
ropte du med hellig vrede
som en brølende løve
kanskje var derfor du bar en manke
som rammet inn et ansikt hugget i stein
der vi forsøkte dialogens vei
brukte du dine mange talenter
som performancekunstner og provokatør
du helte bukkeblod over ditt hode
og gav stemme til det tause skrik
du ble spyttet på og foraktet
alt fordi du våget å kjempe
den kamp vi ikke maktet
dømt til å tape
men kanskje seiret du ved ditt nederlag
du viste oss profetens ansikt
ved din kamp for det ufødte liv
hvil i fred Børre

you made us laugh and cry
they often came a pair
thus you reminded us
that joy and sorrows
walk together
now you have come to the end
of your road
all to sudden, all to painful
but maybe we can hear
in a quiet moment
the angels laughing

inspiration

give me some inspiration
breathe your spirit
into my into my flesh
and raise me up
animated by your love

all the moments of my life
I have wasted
just looking onto
this infinite abyss
of nothingness
radiating towards me
from the dead cold glass
of a screen
will they ever come back to me
these moments
like in a dream
when life comes to me
as waves of light
from the ocean of starlit sky

who am I

who am I
always seeking
my own reflection
in the mirror
of your eyes
who am I

Ordet

kven kan famna himmelen
med jordiske ord
utan å sjølv bli grepen
av Ordet som kjem frå himmelen
til vår jord
Ordet som vart kjøtt og blod
skaparordet som kalla mennesket
til å reisa seg frå støvet
og strekka seg mot himmelen

Følg

Få nye innlegg levert til din innboks.